Bazı oyuncular, bir oyunun adını ilk kez duyduklarında hikâyenin ne hakkında olduğunu, kimin geliştirdiğini ya da ne tür bir deneyim sunduğunu değil, “Kaç saat sürüyor?” sorusunu sorar. Adeta oyunun kaderi, bu sorunun cevabına bağlıdır. 6-7 saatlik bir oyun için “O kadar para verilmez.” denir, 40 saatlik oyun “fena değil” olarak değerlendirilir, 100 saatten uzun olanlarsa “tam para karşılığı” muamelesi görür. Ama gerçekten öyle mi? Bir oyunun değeri sadece süresinden mi ibaret olmalı?
Bir kitap alırken sayfa sayısına göre karar verenler vardır. 150 sayfalık bir roman ile 900 sayfalık bir roman arasındaki fark, her zaman hikâyenin etkisinde değil, okurun ön yargısında yatar. Oyunlarda da bu durum pek farklı değil. Bazı hikâyeler kısa tutulur çünkü yoğun bir etki bırakmak istenir. Bazı hikâyeler uzundur çünkü anlatılacak çok şey vardır. Yani sürenin hikâyeye hizmet etmesi gerekir, tersine değil.
Oyun tarihinde sayısız örnek var. Journey, üç saatten kısa sürede bitirilebilir ama etkisi yıllarca hafızada kalır. Inside, oyuncuya tek kelime ettirmeden güçlü bir hikâye sunar. Shadow of the Colossus, aslında kısa sayılabilecek bir maceradır ama her karşılaşma, uzun bir destanın parçası gibi hissettirir. Buna karşılık, yüz saatten uzun süren ama yarısında sıkıldığımız, bitirmek için kendimizi zorladığımız oyunlar da vardır.
Sorunun kökeninde, oyuncuların paralarının karşılığını süre üzerinden ölçme eğilimi var. Oyun fiyatlarının her geçen yıl arttığı bir dönemde, birçok kişi 10 saatlik bir oyuna yüksek fiyat veremeyeceğini düşünüyor. Burada ekonomik bir mantık olabilir, ama sanatın değerini sadece “ne kadar sürdüğüne” indirgemek, oyunun özünü kaçırmak demektir. Çünkü oyun, sadece “ne kadar oynandığı” ile değil, “nasıl hissettirdiği” ile hatırlanır.
Bu süre takıntısı, geliştiricileri de etkiliyor. Oyunun gerçek hikâyesi 15 saatte bitecekse ama “kısa” damgası yememesi için 10 saatlik yan görev ekleniyor. Bu görevler, çoğu zaman asıl hikâyeyi desteklemek yerine temponun düşmesine yol açıyor. Hatta bazı oyunlarda hikâyenin ana ekseni, sadece “daha uzun oynatmak” için gereksizce uzatılıyor. Oyuncu “uzun” istiyor diye, anlatının bütünlüğü feda ediliyor.
Öte yandan, uzun oyunlar elbette ki kötü değildir. The Witcher 3, Red Dead Redemption 2, Skyrim gibi devasa dünyalar, onlarca saat süren içerikleriyle hem hikâye hem de keşif açısından doyurucu örneklerdir. Ama bu oyunların güçlü yanı, uzun olmaları değil, uzun süre boyunca ilgi çekici kalabilmeleri. Bir oyun, uzun olduğu için değil, her saatinde anlamlı bir şey sunduğu için değer kazanır.
Oyuncu topluluklarında bir de “bitirme baskısı” vardır. Bir oyuna başlarsın, ama süresi çok uzunsa yarıda bırakma ihtimalin artar. Kısa oyunlarda ise tam tersi, “bitirdim” hissi daha çabuk gelir. Yani oyun süresi, deneyimin temposunu da doğrudan etkiler. Bazı oyunlar 4 saatte bile hayat boyu unutamayacağın bir hikâye anlatır, bazıları ise 60 saatlik bir maratonu finale kadar canlı tutabilir.
Belki de asıl sorun, oyun süresinin bir pazarlama aracı hâline gelmiş olması. “50 saatlik içerik!”, “100 saatlik kampanya!”, “250 saatlik keşif!” gibi vaatler, oyuncuların ilgisini çekiyor ama çoğu zaman bu vaatler, oyunun kalitesini değil, sadece süresini öne çıkarıyor. Bu, müzikte “bu şarkı 15 dakika sürüyor” diyerek albümü satmaya benzer; uzunluğu tek başına iyi olmasını garanti etmez.
Günün sonunda asıl mesele şu: Biz oyunları süre sayacıyla değil, yaşattığı duygularla hatırlıyoruz. Bir oyunu bitirdiğimizde, aklımızda kalan “Bu oyuna 48 saat harcadım” cümlesi değil; “O sahnede ne hissettim?” sorusunun cevabı oluyor.
O yüzden belki de artık “Kaç saat sürüyor?” sorusunu biraz geriye atmalı ve asıl soruyu sormalıyız: “Bu oyun bana ne hissettirecek?” Çünkü süre biter, ama doğru anlatılmış bir hikâyenin etkisi asla bitmez. Ve bazen, o etki, sadece birkaç saatin içine sığar.
