Bethesda’nın 2015 yılında piyasaya sürdüğü bu post-apokaliptik RPG, serinin köklerine bağlı kalırken açık dünyayı keşfetme ve rol yapma deneyimini yeni bir seviyeye taşımayı hedefledi. Kimi oyuncu için serinin zirvesi olmasa da, Fallout 4 devasa evreni, özelleştirme olanakları, atmosferik anlatımı ve karakterleriyle hâlâ eşsiz bir deneyim olarak parlamaya devam ediyor.
Oyuna başlarken bombaların düşmediği, hala umutla geleceğe bakılan bir Amerika’da buluyoruz kendimizi. Bu kısa giriş sekansı, Fallout evrenindeki öncesini göstermesi bakımından çok değerli. Ardından gelen nükleer patlama ve Vault 111’e kaçış sahnesi, oyunun temposunu bir anda değiştiriyor. Uyandığınızda ise artık dünya bambaşka bir yer. Yüzlerce yıl sonrasına uyanan bir karakter olarak, hem çocuğunuzu arıyorsunuz hem de anlamını yitirmiş bir dünyada bir yol bulmaya çalışıyorsunuz.
Fallout 4’ün dünyası, bir açık dünya oyununun nasıl olması gerektiğini tekrar hatırlatıyor. Haritası devasa değil ama çok yoğun. Her köşede bir şey var: bir terk edilmiş bina, bir düşman kampı, gizli bir geçit, karanlık bir hikâye. En basit görünen bölgeler bile, biraz kurcalayınca trajik ya da ürkütücü bir geçmiş sunuyor. Örneğin, terk edilmiş bir evde bulduğunuz günlük sayfaları, size orada yaşamış bir ailenin son anlarını anlatabiliyor. Oyunun çevresel anlatımı bu açıdan çok güçlü. Konuşmadan da çok şey anlatabiliyor.
Ana hikaye, kayıp çocuğunuzu arama teması üzerine kurulu. Ancak Fallout 4’te bu arayış genellikle ikinci plana atılıyor çünkü keşfetmeniz gereken dev bir dünya var. Bu dünyada dört büyük fraksiyon bulunuyor: Brotherhood of Steel, Institute, Minutemen ve Railroad. Her birinin ideolojisi, hedefleri ve yöntemleri farklı. Oyunun ilerleyişinde hangi tarafa katılacağınız, oyunun sonunu büyük ölçüde etkiliyor. Seçimlerinizin sonuçları var ve bu sonuçlar hem size hem de Commonwealth’in geleceğine yön veriyor.
Karakter gelişim sistemi (SPECIAL) önceki oyunlardan devralınan bir sistem üzerine kurulmuş. Güç (Strength), Algı (Perception), Dayanıklılık (Endurance), Karizma (Charisma), Zeka (Intelligence), Çeviklik (Agility) ve Şans (Luck) gibi yedi temel yetenek puanı üzerinden ilerliyorsunuz. Bu sistem sayesinde karakterinizi tam istediğiniz gibi inşa edebiliyorsunuz. Saldırı gücünü artırmak isteyen de, karizmasıyla insanları ikna etmeye çalışan da, gizlilikle oynayıp gölgelerde ilerleyen de Fallout 4’te yer bulabiliyor.
Savaş sistemi önceki oyunlara göre önemli ölçüde geliştirildi. FPS mekaniği daha akıcı, silah kullanımı daha tatmin edici. V.A.T.S. sistemi ise hâlâ en büyük yardımcınız. Zamanı yavaşlatıp düşmanlarınızın zayıf noktalarını hedefleyerek stratejik hamleler yapabiliyorsunuz. Bu sistem, hem savaşlara bir derinlik katıyor hem de çevre farkındalığınızı artırıyor. Özellikle zor düşmanlarla karşılaştığınızda, V.A.T.S. hayat kurtarıcı hale geliyor.
Fallout 4’ün en dikkat çeken yönlerinden biri, yapı inşa sistemi. Artık sadece hayatta kalmakla kalmıyor, kendi yerleşiminizi de kurabiliyorsunuz. Kaynak toplayarak evler inşa edebilir, elektrik sistemleri kurabilir, savunmalar inşa edebilir ve NPC’leri bu yerleşimlerde yaşamaya ikna edebilirsiniz. Bu sistem ilk bakışta opsiyonel gibi görünse de oyuna inanılmaz bir derinlik katıyor. Sanctuary Hills’te yıkık dökük evleri onarmak, insanlara barınak sağlamak, Commonwealth’te bir düzen kurmak… Bunlar karakterinizin hikayesine gerçek bir motivasyon katıyor. Artık sadece bir gezgin değil, bir lider oluyorsunuz.
Silah ve zırh özelleştirmesi ise oyunun en keyifli mekaniklerinden biri. Her silahı farklı modlarla geliştirebilir, ateş gücünü, dürbününü, şarjör kapasitesini ve hatta mermi türünü bile değiştirebilirsiniz. Zırhlarda da benzer bir sistem var. Power Armor sistemi de geri dönüyor, ancak bu kez yakıtla sınırlı ve bir nevi mobil üs gibi. Güçlü düşmanlara karşı hayatta kalmak için Power Armor kullanımı neredeyse şart. Bu da kaynak yönetimini stratejik hale getiriyor.
Görsel açıdan Fallout 4, ilk çıktığı dönemde biraz eleştirilmişti. Özellikle karakter yüz animasyonları, zaman zaman ifadesiz kalabiliyor. Ancak çevresel detaylar ve sanat tasarımı oldukça etkileyici. Fallout evreninin retro-fütüristik tarzı burada da korunmuş. 50’ler estetiğini kıyamet sonrası bir kabusla birleştirmek, Bethesda’nın uzun zamandır başarılı olduğu bir iş ve Fallout 4 bu geleneği sürdürüyor. Yıkılmış metro istasyonları, paslanmış arabalar, çürümüş billboardlar, ve radyasyonla kaplı ormanlar; hepsi birlikte bu dünyayı daha gerçek kılıyor.
Müzikler ve ses tasarımı da bu atmosferin ayrılmaz parçası. Mark Morgan’ın müzikleri yerine gelen Inon Zur’un besteleri, daha dramatik ve orkestral bir havaya sahip. Radyo istasyonları, klasik parçalarla nostalji hissini pekiştiriyor. “The Wanderer” ya da “Atom Bomb Baby” gibi parçalar, Fallout 4’ün dünyasında yürürken sizde tuhaf bir tebessüm uyandırıyor. Aynı anda hem yıkım hem neşe yaşatmak kolay değil ama bu oyunda bu duygu çok sık karşınıza çıkıyor.
Fallout 4’ün belki de en tartışmalı yönlerinden biri diyalog sistemidir. Önceki oyunlarda gördüğümüz daha detaylı ve özgür diyalog seçenekleri burada oldukça sadeleştirilmiş. “Sarcastic”, “Nice”, “Yes”, “No” gibi özet ifadeler, karakterin tam olarak ne diyeceğini göremediğiniz için bazı oyunculara rahatsız edici gelmişti. Ayrıca seslendirilmiş bir karakterinizin olması, rol yapma özgürlüğünü sınırladığını düşünenlerin sayısı da az değil. Ancak bu sistem, sinematikliği artırmış ve oyunun temposunu hızlandırmış da diyebiliriz.
Yoldaş sistemi ise oldukça başarılı. Dogmeat gibi sadık bir köpekten, Paladin Danse gibi güçlü savaşçılara, Nick Valentine gibi karizmatik ve derin bir karaktere kadar pek çok yoldaş seçeneğiniz var. Her biri kendi hikayesine sahip ve sizinle olan ilişkinize göre tepkiler veriyorlar. Bazı kararlarınız onları mutlu ederken, bazıları hayal kırıklığına uğratabiliyor. Nick Valentine, Fallout 4’ün duygusal anlamda en başarılı karakterlerinden biri olarak öne çıkıyor. Dedektiflik geçmişi, robotik yapısı ve insan kalbine en yakın duruşu ile hem dramatik hem de unutulmaz.
Oyunun sonu, hangi fraksiyonu seçtiğinize bağlı olarak değişiyor. Bu, Fallout 4’ün sunduğu en güçlü yönlerden biri. Kimi zaman yaptığınız seçimlerin bedelini çok ağır şekilde ödüyorsunuz. Institute’u desteklemek, teknolojik gelişmenin yolunu açsa da insanlıktan ne kadar uzaklaştığınızı sorgulatabiliyor. Brotherhood of Steel, düzeni yeniden kurmak istese de diktatörce tavırları nedeniyle ikileme düşürebiliyor. Railroad ise özgürlüğü savunuyor ama kaotik sonuçlara yol açabiliyor. Minutemen tarafıysa oyuncuya liderlik ve tarafsızlık sorumluluğunu yüklüyor. Her biri kendi içinde haklı ama aynı zamanda sorunlu.
Fallout 4, mod desteği konusunda da devrim niteliğinde. Bilgisayar oyuncuları için sunulan Creation Kit sayesinde yüzbinlerce mod geliştirildi. Grafik iyileştirmeleri, yeni görevler, yeni bölgeler, hatta bütünüyle yeni hikâyelerle oyunun ömrü çok daha uzun hâle geldi. Konsol oyuncuları için de mod desteği verilmiş olması, Bethesda’nın oyuncu topluluğuna verdiği önemi gösteriyor.
